विष्णू मूर्ती तोडफोड: भारताच्या आक्षेपानंतर थायलंडचे स्पष्टीकरण

नुकत्याच समोर आलेल्या एका घटनेत कंबोडियातील एका कथित विष्णू मूर्तीच्या (Lord Vishnu Idol) तोडफोडीवरून वाद निर्माण झाला होता. या घटनेमुळे भारताने तीव्र शब्दांत आपला आक्षेप नोंदवला होता. भारताच्या या कडक भूमिकेनंतर आता थायलंड सरकारने या प्रकरणावर तातडीने स्पष्टीकरण दिले आहे. थायलंडच्या ललित कला विभागाने (Fine Arts Department) हे कृत्य अनावधानाने झाल्याचे सांगत, धार्मिक भावना दुखावण्याचा कोणताही हेतू नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.

नेमकं प्रकरण काय?

काही दिवसांपूर्वी सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ आणि काही फोटो व्हायरल झाले होते. यामध्ये एका चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान किंवा सांस्कृतिक कार्यक्रमाच्या सेटवर भगवान विष्णूंची मूर्ती खंडित अवस्थेत दाखवण्यात आली होती. हे प्रकरण कंबोडियाच्या संस्कृतीशी संबंधित असले तरी, यात थायलंडमधील एका प्रॉडक्शन हाऊसचा सहभाग असल्याची चर्चा होती.

या दृश्यांमुळे जगभरातील हिंदूंच्या आणि विशेषतः भारतीयांच्या भावना दुखावल्या गेल्या. भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या घटनेची गंभीर दखल घेत थायलंड प्रशासनाकडे आपली नाराजी व्यक्त केली होती. विष्णू मूर्तीचा अशा प्रकारे अवमान होणे हे अत्यंत दुर्दैवी असल्याचे भारताने म्हटले होते.

थायलंड सरकारचे स्पष्टीकरण

भारताच्या आक्षेपानंतर थायलंड सरकारने यावर त्वरित पावले उचलली. थायलंडच्या संबंधित विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार:

• व्हायरल झालेली विष्णू मूर्ती ही प्राचीन किंवा पुरातत्व विभागातील मूळ मूर्ती नसून, ती शूटिंगसाठी वापरण्यात आलेली एक ‘प्रॉप’ (Prop) होती.

• चित्रीकरणादरम्यान चुकून या मूर्तीला धक्का लागला आणि तिचे नुकसान झाले.

• यामागे कोणत्याही धर्माचा किंवा देवतेचा अपमान करण्याचा उद्देश नव्हता.

सांस्कृतिक संबंध जपण्याचे आवाहन

थायलंड आणि भारत यांच्यात प्राचीन काळापासून दृढ सांस्कृतिक संबंध आहेत. थायलंडमध्येही हिंदू संस्कृती आणि विष्णू मूर्ती याबद्दल आदर आहे. त्यामुळे या एका घटनेवरून दोन्ही देशांमधील मैत्रीपूर्ण संबंधांवर परिणाम होऊ नये, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.

या स्पष्टीकरणामुळे सध्या तरी हा वाद निवळण्याची चिन्हे आहेत. मात्र, भविष्यात अशा प्रकारे कोणत्याही देवतेचा किंवा विष्णू मूर्तीचा वापर करताना प्रॉडक्शन हाऊसने अधिक काळजी घ्यावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. भारताने परदेशातील आपल्या सांस्कृतिक वारशाच्या रक्षणासाठी घेतलेली ही भूमिका महत्त्वाची मानली जात आहे.