सध्याच्या काळात एकापेक्षा जास्त बँक खाती असणे ही सामान्य बाब झाली आहे. मात्र, अनेकदा आपण काही खाती वापरत नाही आणि त्यामुळे ‘मिनिमम बॅलन्स’ (Minimum Balance) राखणे कठीण होते. अशा वेळी ते Bank Account Closing करणे हाच उत्तम पर्याय असतो. परंतु, घाईघाईत खाते बंद करताना ग्राहक अशा काही चुका करतात, ज्यामुळे त्यांना आर्थिक फटका बसू शकतो. जर तुम्हीही तुमचे जुने बँक खाते बंद करण्याचा विचार करत असाल, तर खालील गोष्टींची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
1. स्टेटमेंट्स आणि ट्रान्झॅक्शन रेकॉर्ड (Statement Records)
बँक खाते बंद केल्यानंतर, तुम्हाला त्या खात्याचे ऑनलाइन स्टेटमेंट डाऊनलोड करता येत नाही. भविष्यात तुम्हाला आयटी रिटर्न (IT Return) भरण्यासाठी किंवा इतर कोणत्याही आर्थिक पडताळणीसाठी जुन्या स्टेटमेंटची गरज भासू शकते.
-
काय करावे?: Bank Account Closing करण्यापूर्वीच मागील 2-3 वर्षांचे स्टेटमेंट PDF स्वरूपात डाऊनलोड करून सेव्ह करा.
2. ऑटो-डेबिट आणि ईएमआय (Auto-Debit & EMI)
अनेकदा आपण आपल्या खात्याला विम्याचे हप्ते, कर्जाचे हप्ते (EMI) किंवा म्युच्युअल फंड एसआयपी (SIP) साठी ‘ऑटो-डेबिट’ लावलेले असते. जर तुम्ही पर्यायी व्यवस्था न करताच खाते बंद केले, तर तुमचे हप्ते बाऊन्स होतील.
-
परिणाम: यामुळे केवळ दंडच भरावा लागणार नाही, तर तुमच्या CIBIL Score वरही वाईट परिणाम होईल. त्यामुळे आधी दुसऱ्या खात्याला हे हप्ते लिंक करा.
3. शिल्लक रक्कम आणि निगेटिव्ह बॅलन्स (Negative Balance)
खाते बंद करण्यापूर्वी तुमच्या खात्यात किती रक्कम शिल्लक आहे, हे तपासा. जर खात्यात निगेटिव्ह बॅलन्स असेल, तर बँक तुम्हाला खाते बंद करू देणार नाही.
-
नियम: आधी तुम्हाला ती थकीत रक्कम आणि त्यावरील दंड भरून खाते ‘Nil’ करावे लागेल, त्यानंतरच Bank Account Closing ची प्रक्रिया पूर्ण होईल.
4. अकाऊंट क्लोजर चार्जेस (Account Closure Charges)
बँकेत खाते उघडल्यानंतर लगेच काही दिवसांत किंवा एका वर्षाच्या आत ते बंद केल्यास, बहुतांश बँका ‘क्लोजर चार्जेस’ आकारतात.
-
टीप: खाते उघडून एक वर्षापेक्षा जास्त काळ झाला असेल, तर सहसा हे शुल्क माफ असते. त्यामुळे बँकेच्या नियमावलीची (Charges List) एकदा खात्री करा.
5. पेन्शन आणि गॅस सबसिडी लिंक अपडेट
तुमचे जे खाते तुम्ही बंद करणार आहात, ते जर सरकारी योजना, गॅस सबसिडी किंवा पेन्शनसाठी लिंक असेल, तर सावध व्हा.
-
महत्त्वाचे: जुने खाते बंद करण्यापूर्वी तुमच्या नवीन बँक खात्याची माहिती संबंधित विभागाला देऊन ती अपडेट करा. अन्यथा तुमचे येणारे पैसे अडकू शकतात.
बँक खाते बंद करणे ही सोपी प्रक्रिया वाटत असली तरी, वरील तांत्रिक बाबींकडे दुर्लक्ष केल्यास मनस्ताप होऊ शकतो. त्यामुळे Bank Account Closing करण्यापूर्वी या चेकलिस्टचे पालन करा आणि आपले आर्थिक नुकसान टाळा.






