नवी दिल्ली: देशात वाढत्या सायबर फसवणुकीच्या घटना आणि मोबाईल चोरीचे प्रकार रोखण्यासाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. दूरसंचार विभागाने (DoT) सर्व मोबाईल उत्पादक कंपन्यांना त्यांच्या नवीन हँडसेटमध्ये ‘संचार साथी ॲप’ (Sanchar Saathi App) किंवा त्यासंबंधित सुरक्षा फीचर्स ‘प्री-इन्स्टॉल’ (Pre-install) करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. म्हणजेच, आता नवीन फोन विकत घेतानाच त्यात हे सरकारी सुरक्षा ॲप इनबिल्ट मिळणार आहे.

सरकार आणि मोबाईल कंपन्यांची बैठक

सायबर सुरक्षेच्या मुद्द्यावर दूरसंचार विभागाने नुकतीच ॲपल (Apple), सॅमसंग (Samsung) आणि इतर प्रमुख स्मार्टफोन कंपन्यांच्या प्रतिनिधींसोबत एक महत्त्वाची बैठक घेतली. या बैठकीत सरकारने स्पष्ट केले की, सध्याच्या डिजिटल युगात युजर्सची सुरक्षा ही प्राथमिकता आहे. त्यामुळे ग्राहकांनी फोन खरेदी केल्यानंतर ॲप डाऊनलोड करण्याची वाट न पाहता, हँडसेट तयार करतानाच त्यात संचार साथी ॲप उपलब्ध करून दिले पाहिजे.

‘संचार साथी ॲप’ नक्की काय करते?

सामान्य नागरिकांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी सरकारने हे पोर्टल विकसित केले आहे. हे ॲप मोबाईलमध्ये असल्यास युजर्सना खालील महत्त्वाचे फायदे मिळतील:

• हरवलेला फोन शोधणे: तुमचा फोन चोरीला गेल्यास किंवा हरवल्यास तो ब्लॉक करण्याची आणि त्याचे लोकेशन ट्रॅक करण्याची सुविधा.

• सिम कार्डची माहिती: आपल्या नावावर किती सिम कार्ड्स ॲक्टिव्ह आहेत, हे तपासण्याची सोय (TAFCOP).

• बनावट कॉल्स रोखणे: स्पॅम आणि फसवणुकीच्या कॉल्सची तक्रार करण्याची सुविधा.

सायबर गुन्ह्यांवर बसणार वचक

सध्या ‘डिजिटल अरेस्ट’ (Digital Arrest) आणि ऑनलाईन फसवणुकीचे प्रकार वाढले आहेत. यावर उपाय म्हणून संचार साथी ॲप मध्ये ‘चक्षू’ (Chakshu) नावाचे फीचर देण्यात आले आहे. याद्वारे संशयास्पद मेसेज, व्हॉट्सॲप कॉल्स किंवा लिंक्सची तक्रार त्वरित करता येते. जेव्हा हे ॲप फोनमध्ये आधीच इन्स्टॉल असेल, तेव्हा नागरिक अधिक सहजपणे या सुविधांचा वापर करतील आणि सायबर गुन्हेगारांवर वचक बसण्यास मदत होईल.

सरकारच्या या निर्णयामुळे भारताच्या डिजिटल सुरक्षा मोहिमेला मोठे बळ मिळणार आहे. येत्या काळात सर्व नवीन स्मार्टफोनमध्ये संचार साथी ॲप एक आवश्यक फिचर म्हणून पाहायला मिळेल, ज्यामुळे सामान्य जनता अधिक सुरक्षितपणे तंत्रज्ञानाचा वापर करू शकेल.