दिल्ली लाठीचार्ज: राज्यसभेत खर्गेंचा अमित शहांवर हल्लाबोल

नवी दिल्ली: राजधानी दिल्लीत शांततापूर्ण मार्गाने आंदोलन करणाऱ्या आंदोलकांवर झालेल्या अमानुष दिल्ली लाठीचार्ज प्रकरणाचे तीव्र पडसाद आता संसदेत उमटू लागले आहेत. नुकत्याच पार पडलेल्या राज्यसभेच्या कामकाजादरम्यान, काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आणि राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेते मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्यावर थेट आणि जोरदार हल्लाबोल केला. “लोकशाहीत आपला हक्क मागणाऱ्यांवर लाठ्या चालवणे हे हुकूमशाहीचे लक्षण आहे,” अशा शब्दांत खर्गेंनी सरकारला धारेवर धरले. दिल्ली पोलिसांचे नियंत्रण थेट केंद्रीय गृह मंत्रालयाकडे असल्यामुळे या घटनेची संपूर्ण जबाबदारी अमित शहा यांनी स्वीकारावी, अशी मागणी करत विरोधकांनी संसदेत मोठा गदारोळ उभा केला.

राज्यसभेत नेमके काय घडले?

राज्यसभेचे कामकाज सुरू होताच विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी दिल्ली लाठीचार्ज प्रकरणावर स्थगन प्रस्ताव मांडण्याची मागणी केली. मात्र, पीठासीन अधिकाऱ्यांनी ही मागणी फेटाळल्याने सभागृहात गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले.

यावेळी बोलताना विरोधी पक्षनेते मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला. त्यांनी खालील प्रमुख मुद्दे उपस्थित केले:

• शांततापूर्ण आंदोलनावर बळाचा वापर: नागरिक आपल्या न्याय्य मागण्यांसाठी शांततेत निदर्शने करत असताना पोलिसांनी बळाचा अवाजवी वापर का केला?

• गृहमंत्र्यांची जबाबदारी: दिल्ली पोलीस गृहमंत्रालयाच्या अखत्यारीत येतात, त्यामुळे गृहमंत्री अमित शहा यांनी या घटनेवर स्पष्टीकरण द्यावे.

• लोकशाहीची गळचेपी: विरोधकांचा आणि सामान्य जनतेचा आवाज दडपण्यासाठी पोलीस यंत्रणेचा गैरवापर केला जात असल्याचा गंभीर आरोप त्यांनी केला.

मल्लिकार्जुन खर्गे यांचा सरकारवर घणाघात

आपल्या भाषणात खर्गे यांनी अतिशय संतप्त प्रतिक्रिया व्यक्त केली. ते म्हणाले, “आज देशाची राजधानीच सुरक्षित राहिलेली नाही. जे लोक आपल्या हक्कांसाठी रस्त्यावर उतरतात, त्यांना सरकार गुन्हेगारांसारखी वागणूक देते. अमित शहांच्या अखत्यारीत असणारे पोलीस इतके बेजबाबदार कसे वागू शकतात?”

खर्गे यांनी या प्रकरणाला केवळ कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न न मानता, हा थेट संविधानाने दिलेल्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावरील हल्ला असल्याचे म्हटले आहे. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या खासदारांमध्ये जोरदार खडाजंगी पाहायला मिळाली.

अमित शहा आणि सत्ताधाऱ्यांची भूमिका

मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्या या आक्रमक टीकेला उत्तर देण्यासाठी सत्ताधारी बाकांवरूनही जोरदार प्रत्युत्तर देण्यात आले. संसदीय कामकाज मंत्री आणि इतर भाजप नेत्यांनी सरकारची बाजू सावरण्याचा प्रयत्न केला. सत्ताधाऱ्यांच्या मते: १. कायदा आणि सुव्यवस्था: आंदोलनाने हिंसक वळण घेतल्यामुळेच पोलिसांना नाईलाजाने बळाचा वापर करावा लागला. २. विरोधकांचे राजकारण: काँग्रेस आणि इतर विरोधी पक्ष या संवेदनशील विषयाचे केवळ राजकीय भांडवल करत आहेत. ३. पोलिसांचे समर्थन: कर्तव्य बजावणाऱ्या पोलिसांचे मनोबल खच्ची करणे योग्य नाही.

मात्र, विरोधक आपल्या मागणीवर ठाम राहिल्याने सभागृहाचे कामकाज अनेकदा तहकूब करावे लागले.

दिल्ली लाठीचार्ज प्रकरणाची पार्श्वभूमी

काही दिवसांपूर्वी दिल्लीच्या मध्यवर्ती भागात एका विशिष्ट मागणीसाठी विविध संघटनांनी आंदोलनाची हाक दिली होती. सुरुवातीला हे आंदोलन शांततेत सुरू होते; परंतु हळूहळू गर्दी वाढली आणि काही ठिकाणी तणावाचे वातावरण निर्माण झाले.

परिस्थिती हाताळण्यासाठी तैनात असलेल्या पोलिसांनी जमावाला पांगवण्यासाठी अश्रूधुराच्या नळकांड्या फोडल्या आणि नंतर जोरदार लाठीचार्ज केला. या घटनेत अनेक महिला, वृद्ध आणि तरुण आंदोलक गंभीर जखमी झाले. या घटनेचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर देशभरातून संतापाची लाट उसळली होती. नागरी हक्क संघटनांनीही या पोलीस कारवाईचा तीव्र निषेध नोंदवला होता.

विरोधकांची एकजूट आणि पुढील रणनीती

या दिल्ली लाठीचार्ज प्रकरणाने इंडिया आघाडीतील (INDIA Bloc) सर्व पक्षांना संसदेत एकत्र आणले आहे. तृणमूल काँग्रेस, समाजवादी पक्ष, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे), राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) आणि डाव्या पक्षांच्या खासदारांनी खर्गे यांच्या सुरात सूर मिळवत सरकारचा निषेध केला.

पुढील रणनीती काय असू शकते?

• संयुक्त संसदीय समिती (JPC) किंवा न्यायालयीन चौकशीची मागणी: या संपूर्ण प्रकरणाची निवृत्त न्यायाधीशांमार्फत चौकशी व्हावी यासाठी दबाव वाढवला जाईल.

• राष्ट्रपतींची भेट: विरोधी पक्षांचे शिष्टमंडळ राष्ट्रपतींची भेट घेऊन त्यांना या घटनेची माहिती देण्याची शक्यता आहे.

• रस्त्यावरील लढा: संसदेबरोबरच रस्त्यावरही या दडपशाहीविरोधात जनआंदोलन उभे करण्याचा इशारा विरोधकांनी दिला आहे.

संसदेचे हे अधिवेशन आधीच विविध मुद्द्यांवरून गाजत असताना, आता दिल्ली लाठीचार्ज प्रकरणाने त्यात अधिकच भर घातली आहे. मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी अमित शहांना थेट लक्ष्य केल्यामुळे आगामी काळात सरकार आणि विरोधक यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत. सरकार या प्रकरणी कोणती कारवाई करते आणि विरोधकांचे समाधान कसे करते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

FAQ:

प्रश्न १: राज्यसभेत मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी कोणत्या मुद्द्यावरून सरकारला घेरले? उत्तर: काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी दिल्लीत शांततापूर्ण मार्गाने आंदोलन करणाऱ्या नागरिकांवर पोलिसांनी केलेल्या अमानुष लाठीचार्जच्या मुद्द्यावरून राज्यसभेत केंद्र सरकारला घेरले.

प्रश्न २: दिल्ली पोलिसांवर कोणाचे नियंत्रण असते? उत्तर: दिल्ली पोलीस हे थेट केंद्र सरकारच्या म्हणजेच केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत येतात. सध्या अमित शहा हे देशाचे गृहमंत्री असल्यामुळे विरोधकांनी थेट त्यांच्यावरच निशाणा साधला आहे.

प्रश्न ३: विरोधकांनी राज्यसभेत काय प्रमुख मागणी केली? उत्तर: दिल्लीत झालेल्या लाठीचार्ज प्रकरणाची सखोल चौकशी व्हावी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांनी या घटनेवर संसदेत अधिकृत निवेदन द्यावे, अशी प्रमुख मागणी विरोधकांनी राज्यसभेत केली.