ढाका: बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना (Sheikh Hasina) यांना मोठा धक्का बसला आहे. बांगलादेशच्या आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरणाने (ICT-BD) सोमवारी शेख हसीना यांना मानवतावादी गुन्ह्यांप्रकरणी दोषी ठरवत मृत्युदंडाची अर्थात फाशीची शिक्षा सुनावली आहे. ऑगस्ट २०२४ मध्ये झालेल्या हिंसाचारप्रकरणी हा निकाल देण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे बांगलादेशात पुन्हा एकदा तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

काय आहे संपूर्ण प्रकरण?

ऑगस्ट २०२४ मध्ये बांगलादेशात विद्यार्थी आणि नागरिकांनी मोठ्या प्रमाणावर सरकारविरोधी निदर्शने केली होती. हा उठाव मोडून काढण्यासाठी तत्कालीन शेख हसीना सरकारने बळाचा वापर केला, ज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात हिंसाचार झाला आणि शेकडो लोकांचा मृत्यू झाला. आंदोलकांवर, विशेषतः निशस्त्र विद्यार्थ्यांवर गोळीबार करण्याचे आदेश दिल्याचा गंभीर आरोप शेख हसीना यांच्यावर ठेवण्यात आला होता.

या हिंसाचारानंतर निर्माण झालेल्या जनक्षोभामुळे शेख हसीना यांना पंतप्रधानपदाचा राजीनामा द्यावा लागला आणि त्यांनी देश सोडून भारतात आश्रय घेतला होता.

न्यायाधिकरणाचा महत्त्वपूर्ण निकाल

शेख हसीना यांच्या अनुपस्थितीत त्यांच्यावर आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरणात (ICT-BD) खटला चालवण्यात आला. या न्यायाधिकरणाने सोमवारी (१७ नोव्हेंबर) आपला निकाल दिला.

• निशस्त्र आंदोलकांवर गोळीबार: न्यायाधिकरणाला असे आढळले की, शेख हसीना यांनी निशस्त्र आंदोलकांवर गोळीबार करण्याचे आदेश दिले होते.

• मानवतेविरुद्ध गुन्हा: या कृत्याला ‘मानवतेविरुद्धचा गुन्हा’ (Crimes Against Humanity) मानत न्यायाधिकरणाने त्यांना दोषी ठरवले.

• मृत्युदंडाची शिक्षा: या गंभीर गुन्ह्यासाठी न्यायाधिकरणाने माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांना फाशीची शिक्षा सुनावली आहे.

बांगलादेशात तणाव, समर्थक आक्रमक

न्यायाधिकरणाच्या या निकालानंतर शेख हसीना यांच्या समर्थकांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. बांगलादेशात अनेक ठिकाणी तणाव वाढला असून, परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा रक्षक तैनात करण्यात आले आहेत. या निकालाचे बांगलादेशच्या राजकारणावर दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.